WŁĄCZ WYSOKI KONTRAST

Wisła

Tematyka poświęcona Wiśle ukazana została na drugiej Sali ekspozycyjnej. W tej części wystawy omówioną mamy ogromną więź między Wyszogrodem a największą rzeką w Polsce.
Eksponaty, które można tu zobaczyć odwołują się do historii polskiej żeglugi rzecznej i pożytków, które rzeka za sobą niesie. Wstępna część ukazuje najstarsze wzmianki historyczne o Wiśle i charakterystykę dorzecza Wisły środkowej. Ścieżka zwiedzania prowadzi do problematyki mało znanej wytwórczości guzików, z których słynął jeszcze do niedawna Sochocin, gmina leżąca na wschodnich obrzeżach Ziemi Wyszogrodzkiej. W gablocie poświęconej wyrobowi guzików z muszli małży rzecznych zobaczyć można efekty poszczególnych etapów wyrobu guzików: muszle z otworami, które są odpadem produkcyjnym, krążki z muszli, guziki jeszcze nie obrobione oraz takie, które już zostały wyszlifowane i są gotowe do sprzedaży.
Bardzo ważną rolę w historii miast nad nią położonych, w tym Wyszogrodu, pełniła Wisła jako szlak komunikacyjny. Dzięki niej rozkwitał handel i wymiana gospodarcza, a co za tym idzie rozwój gospodarczy nadwiślańskich miejscowości. Ekspozycja Muzeum Wisły nawiązuje w części poświęconej rzece do historii żeglugi na Wiśle. Pokazane są najstarsze śródlądowe jednostki pływające: podziwiać można majestatyczną kogę – duży handlowy żaglowiec, pływający na wodach morskich i śródlądowych, użytkowany przez miasta hanzeatyckie do XVI wieku, której makieta prezentowana jest wraz z plombą towarową z przełomu XV i XVI wieku do plombowania tekstyliów z wizerunkiem statku hanzeatyckiego typu Holk. Dalej natrafimy na modele rodzimej produkcji berlinki – dużej łodzi żaglowej służącej do transportu towarów na Wiśle oraz lejtaka – tradycyjnej, niewielkiej łodzi rybackiej o płaskim dnie charakterystycznej dla środkowej Wisły oraz krypy – płaskodennej barki w kształcie wydłużonego prostokąta. Barki takie zastąpiły wcześniejsze tratwy i używane były do transportu towarów, bydła i maszyn.
Następnym punktem węzłowym historii żeglugi na Wiśle jest pojawienie się zmechanizowanych cywilnych jednostek pływających. Wystawiono w pełni odwzorowujące modele bocznokołowców pasażerskich „Płock” i „Romuald Traugutt”, lodołamaczy parowych: „Jaguar” i „Gardenga”, barki żaglowej „Triton”, holownika parowego „Smolka” do holowania berlinek oraz hotelu pływającego Żeglugi Warszawskiej „Aldona”.
Obok cywilnej żeglugi pływającej po Wiśle kursowała flotylla wojskowa. Na wystawie muzealnej znaleźć można część Polskiej Marynarki Wojennej walczącej na odcinku środkowej Wisły podczas kampanii wrześniowej. OW „Wisła” reprezentowany jest przez modele ciężkiego kutra uzbrojonego (CKU) ORP „Nieuchwytny”, ścigacza rzecznego KU-30, holowniczych kutrów uzbrojone KU-4 i KU-5 oraz kutra łączności KU-6.
Modele jednostek pływających zostały wykonane przez pracowników płockiej stoczni rzecznej i dyrektora Muzeum Wisły, Zdziasława Leszczyńskiego. Oprócz makiet jednostek pływających Muzeum Wisły posiada w depozycie eksponaty z Muzeum Mazowieckiemu w Płocku, które były częścią wyposażenia oryginalnych statków: koło ratunkowe, dzwon okrętowy PSR W-1159 i lampy pozycyjne statków rzecznych. Ponadto na wystawie zaprezentowano dwie kotwice: cztero- i trzyłapową oraz łańcuch kotwiczny, który jest depozytem pozyskanym ze Zgromadzenia Salezjanów z Czerwińska nad Wisłą.